Sector:	Education and Labour Markets
Cleient:	N/A
Cyhoeddwyd:	Mehefin, 2025
Math o ddogfen:
Wedi'i dagio:

Yn ystod y blynyddoedd diwethaf, mae pwysau ariannol wedi cynyddu ar draws sector addysg uwch (AU) y DU yn gyfan gwbl ac wedi gadael llawer o sefydliadau mewn sefyllfa eithriadol o agored i niwed. Yn Lloegr yn unig, disgwylir i 43% o sefydliadau wynebu diffyg ariannol ar gyfer 2024-25 , gan annog Pwyllgor Dethol Addysg Tŷ’r Cyffredin i gyhoeddi ymchwiliad i gyllid prifysgolion a chynlluniau ansolfedd . Mae mesurau torri costau a diswyddiadau eang yn digwydd ar draws y sector , ac mae’r sefydliad cyntaf (hyd y gwyddom ni) wedi derbyn cyllid brys (achubiaeth) gan eu rheoleiddiwr yn ddiweddar.

Gyda rhyddhau data Cyllid llawn HESA ar gyfer 2023-24 yn ddiweddar, mae gennym ddarlun wedi’i ddiweddaru bellach o raddfa’r heriau ariannol sy’n wynebu darparwyr addysg uwch (HEPs). Dadansoddwyd data ariannol HEPs rhwng 2018-19 a 2023-24 er mwyn deall amgylchiadau ariannol presennol y sector yn well .

Er bod dadansoddiadau diweddar eraill wedi canolbwyntio ar Loegr yn unig neu wedi ymdrin â mathau eraill o newidynnau ariannol , mae’r darn hwn yn cynnwys darparwyr ledled y DU ac yn canolbwyntio ar y tri dangosydd ariannol craidd canlynol: mewnlif arian parod net o weithgareddau gweithredu ar ôl costau cyllid (NCIF); asedau cyfredol net (NCA) h.y. cronfeydd wrth gefn ‘real’; a diwrnodau hylifedd.

Mae’r tri dangosydd i gyd yn dangos dirywiad yn sefydlogrwydd ariannol darparwyr. O ran diffygion ariannol (NCIF), roedd gan 40% o’r darparwyr addysg uwch a gynhwyswyd yn y dadansoddiad ( 47 o 118 o ddarparwyr addysg uwch a ddadansoddwyd) NCIF negyddol yn 2023-24. Ymhellach, gostyngodd y gwarged cyfartalog ar draws y sefydliadau a ddadansoddwyd (o ran NCIF fel canran o incwm) o 6.1% yn 2018-19 i ddim ond 0.5% yn 2023-24. O ystyried asedau ariannol/gwydnwch (NCA), gwelodd 55% o ddarparwyr addysg uwch ( 65 o 118) ostyngiad yn eu NCA (fel cyfran o’u hincwm) yn 2023-24 o’i gymharu â 2018-19. Yn olaf, o ran diwrnodau hylifedd, roedd gan 20% o ddarparwyr addysg uwch ( 24 allan o 118) lai na 30 diwrnod o hylifedd yn 2023-24, gan gynnwys 17 o ddarparwyr a gofnododd ddim diwrnodau hylifedd. O ystyried heriau’r dyfodol i’r sector, megis cyfyngiadau pellach posibl ar fyfyrwyr rhyngwladol, mae’r dadansoddiad yn awgrymu y disgwylir i’r pwysau ariannol ar ddarparwyr AU yn y DU barhau i fod yn sylweddol.

Mae’r nodyn llawn, sy’n darparu dadansoddiad manwl o bob dangosydd yn ôl ‘clwstwr’ prifysgol, ar gael yma . Yn ogystal, mae blog byr ar y pwnc a ysgrifennwyd gennym ar gyfer y Sefydliad Polisi Addysg Uwch (HEPI) wedi’i gyhoeddi yma .